TL;DR

ฟอสซิลกะโหลก Homo erectus 3 ชิ้นจากแหล่งหยุนเซี่ยน ประเทศจีน ถูกหาอายุใหม่ด้วยเทคนิค Al-26 / Be-10 burial dating พบว่ามีอายุ 1.77 ล้านปี เก่าแก่กว่าที่เคยคิดราว 670,000 ปี ทำให้เป็นฟอสซิล in situ ที่เก่าแก่ที่สุดในเอเชียตะวันออก

ผลลัพธ์นี้ชี้ว่า Homo erectus กระจายตัวจากแอฟริกาเข้าสู่เอเชียอย่างรวดเร็วมาก แทบจะใกล้เคียงกับอายุฟอสซิลที่ดมานิซี (จอร์เจีย) และช่วยลดช่องว่างเวลาระหว่าง “เครื่องมือหินอายุ 2.1–2.4 ล้านปี” ในจีน กับหลักฐานฟอสซิลมนุษย์จริง ๆ

สรุปคือ มนุษย์ยุคแรกมาถึงจีนเร็วกว่าเดิมที่เราคิดเกือบ 7 แสนปี และไทม์ไลน์การอพยพของมนุษย์ต้องถูกปรับใหม่

นักวิทยาศาสตร์ได้ค้นพบข้อมูลใหม่ที่อาจเปลี่ยนหน้าประวัติศาสตร์การอพยพของมนุษยชาติ หลังจากการหาอายุฟอสซิลกะโหลกศีรษะของมนุษย์สายพันธุ์ โฮโม-อีเรกตัส (Homo erectus) ที่สมบูรณ์จำนวน 3 กะโหลก ซึ่งขุดพบที่แหล่งโบราณคดีหยุนเซี่ยน (Yunxian) ในประเทศจีน ผลการศึกษาล่าสุดระบุว่าฟอสซิลเหล่านี้มีอายุเก่าแก่ถึง 1.77 ล้านปี ซึ่งเก่าแก่กว่าที่เคยประเมินไว้ถึง 670,000 ปี

การค้นพบครั้งนี้ทำให้กะโหลกหยุนเซี่ยนกลายเป็น ฟอสซิลโฮโมอีเรกตัสที่ถูกค้นพบในตำแหน่งดั้งเดิม (in situ) ที่เก่าแก่ที่สุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออก และเป็นหลักฐานสำคัญที่ช่วยตอกย้ำทฤษฎีที่ว่า มนุษย์ยุคแรกมีการอพยพและกระจายตัวออกจากทวีปแอฟริกาอย่างรวดเร็ว (Rapid dispersal)

ก่อนหน้านี้ อายุของฟอสซิลหยุนเซี่ยนเคยถูกประเมินไว้ที่ราว 800,000 ถึง 1.1 ล้านปี การหาอายุที่แน่ชัดนั้นทำได้ยาก เนื่องจากข้อจำกัดของเทคโนโลยีเดิม เช่น การหาอายุจากคาร์บอน-14 (Carbon-14) สามารถย้อนกลับไปได้เพียง 50,000 ปีเท่านั้น

แต่ในงานวิจัยใหม่นี้ ทีมวิจัยได้ใช้เทคนิคที่เรียกว่า Isochron Aluminum-26 (Al-26) และ Beryllium-10 (Be-10) burial dating ซึ่งสามารถคำนวณอายุวัตถุได้ย้อนหลังไปไกลถึง 5 ล้านปี

ดร. ฮว่า ถู่ (Dr. Hua Tu) นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยซัวเถาและมหาวิทยาลัยครูหนานจิง อธิบายกระบวนการนี้ให้เข้าใจง่ายๆ ว่า “ไอโซโทปของ Al-26 และ Be-10 จะเกิดขึ้นเมื่อรังสีคอสมิกจากอวกาศพุ่งชนแร่ควอตซ์ แต่เมื่อแร่เหล่านี้ถูกฝังกลบอยู่ใต้ดินลึก กระบวนการสร้างไอโซโทปจะหยุดลง และจะเข้าสู่กระบวนการสลายตัวทางกัมมันตภาพรังสีแทน”

ด้วยการเปรียบเทียบอัตราส่วนที่เหลืออยู่ของอะตอมทั้งสองชนิดในตัวอย่างดินตะกอนที่ล้อมรอบฟอสซิล นักวิทยาศาสตร์จึงสามารถคำนวณระยะเวลาที่ฟอสซิลถูกฝังอยู่ใต้ดินได้อย่างแม่นยำ

ดร. คริสโตเฟอร์ แบ (Dr. Christopher Bae) นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยฮาวายอิตีมานัว (University of Hawai’i at Manoa) ระบุว่า “แม้เราจะรู้ว่า โฮโมอีเรกตัส ซึ่งเป็นบรรพบุรุษห่างๆ ของเรา มีต้นกำเนิดในแอฟริกาก่อนจะกระจายตัวเข้าสู่ยูเรเชีย แต่ช่วงเวลาที่แน่ชัดที่พวกเขาเดินทางมาถึงเอเชียตะวันออกยังคงเป็นปริศนา การใช้เทคนิคหาอายุชั้นดินร่วมกับฟอสซิลหยุนเซี่ยนในครั้งนี้ ทำให้เราสามารถสร้างไทม์ไลน์ที่น่าเชื่อถือได้ว่ามนุษย์กลุ่มนี้ปรากฏตัวในเอเชียตะวันออกเมื่อใด”

เดิมที ฟอสซิลมนุษย์ “โฮโมอีเรกตัส” ที่เก่าแก่ที่สุดในทวีปเอเชีย ถูกพบที่ประเทศจอร์เจีย (เมืองดมานิซี) ซึ่งมีอายุประมาณ 1.78 ถึง 1.85 ล้านปี พอเรามาเจอกะโหลกที่จีน (แหล่งหยุนเซี่ยน) ซึ่งมีอายุ 1.77 ล้านปี จะเห็นว่าตัวเลขมันใกล้เคียงกันมาก สิ่งนี้แสดงให้เห็นว่า มนุษย์กลุ่มนี้ใช้เวลาเดินทางแพร่กระจายเผ่าพันธุ์จากแถบจอร์เจียมาจนถึงเอเชียตะวันออกได้อย่างรวดเร็วมากกว่าที่เราคิด

ก่อนหน้านี้นักโบราณคดีเคยขุดพบแค่ “เครื่องมือหิน” ในจีนที่เก่าแก่มากๆ ถึง 2.1 – 2.4 ล้านปี แต่ปัญหาคือเราไม่เคยเจอ “ฟอสซิลตัวมนุษย์” ที่อยู่ในยุคใกล้เคียงกันเลย ค้นพบฟอสซิลคนอายุ 1.77 ล้านปีในครั้งนี้ จึงเป็นการขยับอายุของมนุษย์ให้เข้าใกล้ช่วงเวลาที่มีการสร้างเครื่องมือหินมากขึ้น ที่ช่วยยืนยันว่า

——————————–
Ref

Tu, H., Feng, X., Luo, L., Lai, Z., Granger, D., Bae, C., & Shen, G. (2026). The oldest in situ Homo erectus crania in eastern Asia: The Yunxian site dates to ~1.77 Ma. Science Advances, 12(8), eady2270. https://doi.org/10.1126/sciadv.ady2270

Homo erectus Reached East Asia Far Earlier than Previously Thought
https://www.sci.news/othersciences/anthropology/yunxian-homo-erectus-14570.html